international mathematical olympiad

1. beynəlxalq riyaziyyat olimpiadası -* özü daxil olmaqla toplamda beş olimpiadadan ən qədimi riyaziyyat olimpiadasıdır. olimpiadaya 9-11 ci (/9-12) sinif şagirdləri qatıla bilər. (nadir hallarda aşağı siniflərdəndə qatılanlar olur) əvvəlcə məktəb sonra isə ölkə olimpiadasını keçən şagirdlər nəhayət yay aylarında qurulan riyaziyyat düşərgələrinə göndərilir, intensiv hazırlıq keçirlər. (bütün dünyada belədə ancaq azərbaycanda necədi bilmirəm) bir neçə komanda hazırlıq keçir və sonra hər ölkənin öz elmi quruluşu/riyaziyyat institutu (türkiyədə tübitak məsələn) komandalardan birini seçib olimpiadaya göndərir. maksimum altı uşaq olimpiadaya göndərilir. ki bu uşaqlar həm fərdi həm də komanda olaraq olimpiadada iştirak edirlər. təqribi yüz ölkədən şagirdlər jər il olimpiada üçün təyin olunan ölkəyə gəlirlər. olimpiadada altı sual soruşulur və iki dəfə olmaqla toplam 10-12 saata yaxın vaxt verilir. maksimum nəticə 42 baldır. hər sual 7 baldır və ən az iki düzü olana (14 bal) bürünc medal verilir. 25+30+ bal qızıl medala layiq görülür. məşhur riyaziyyatçılarından grigori perelman 42 bal ilə qızıl medal alıb, birdə bizim saxta azərbaycanlı -* -* maryam mirzakhani full nəticə ilə qızıl medal alıb. suallar və komanda-fərdi nəticələr öz saytında hər il yayımlanır -* azərbaycan komanda-fərdi olaraq hələ bir dəfə olsun qırmızı medal qazanmayıb. əksəriyyət əli boş evə qayıdıb. bu arada suallar hər ölkə üçün öz dilində verilir yəni ingilis dilini bilmirəm, necə həll edəcəm? kimi bir dərdiniz yoxdur -*

not: 2000 ci ildə andrew wiles şərəfinə olimpiada onun adına keçirilib,

2. Fikrimcə, bu ölkənin indiyədək qızıl medal ala bilməməsinin 2 səbəbi ola bilər: ya uşaqlar düzgün seçilmir, ya da ki, uşaqları hazırlaşdıran şəxs.
Şəxsən mən problemin tamamilə ikinci səbəbdən qaynaqlandığı qənaətindəyəm.

Bir çox riyaziyyatçılar "iMO"-nu bir sıra xüsusiyyətlərinə görə tənqid ediblər.Bu tənqidlərdən ən məşhuru müasirimiz, "Fermat"-nın sonuncu teoremini isbat edən Andrew Wiles-a aiddir. Hansı ki bildirmişdir ki, buradakı problemlərlə riyaziyyatın əsl problemlərini müqayisə etdikdə görərik ki, şagirdlər burada zamanla və bir-birlərilə yarışırlar və burada problemi həll etmə metodu riyaziyyatçının yanaşma tərzindən fərqlidir.

Onun dediyi bu idi ki, "iMO"-da şagirdlər əvvəlcədən bilinən bacarıqları, vərdişləri, metodları problemə tətbiq etməklə, onu həll edirlər və kreativ düşüncə, yenilik burada demək olar ki, tələb olunmur. Bu olimpiada da 100 % (42/42) nəticə göstərib sonralar həqiqətən də qeyri-adi riyaziyyatçı olan şəxslər var: Qriqori Perelman, Məryəm Mirzəxani, Terens Tao. Ancaq 1985-dən bu yana 100% nəticə göstərən onlarla Çinli şagirdən hələ də "Fields" medalına layiq görülən olmayıb, hətta riyaziyyat üzrə akademik karyerası müvəffəqiyyətsiz olan da var. "iMO"-da şagirdin qızıl medal qazanmağı, onun gələcəkdə görkəmli riyaziyyatçı olacağına dəlalət etmir.

Bütün bunlardan çıxan ümumi nəticə budur ki: “Dahilər qızıl medal ala bilər, ancaq qızıl medal almaq dahilik tələb etmir”. "iMO"-da qızıl medal almaq düzgün strategiya və güclü hazırlıq tələb edir, və burada uğursuzluğun əsas səbəbi hazırlığı aparan şəxslərdədir.

Çin 1985-ci ildə ilk dəfə iştirak edərək 32-ci olduğu halda, artıq 1989-cu ildə birinci yerə layiq görüldü. Onların bu sahədə olan təcrübəsi araşdırılsaydı və öyrənilsəydi, artıq qızıl medal alan şəxs ola bilərdi...

Eyni zamanda, bu olimpiadaya ölkələrin yarışı kimi baxmaq fikrini də doğru hesab etmirəm, hər kəsin bu olimpiadada individual olaraq yarışmasının tərəfdarıyam.

international mathematical olympiad

Yalnız deyilsən!